Column Oprechte Dalfser Courant

 

Plat Nederlands    6-3-2013

Nog aaltied bint d’r völle mèènsen die in oons mooie Salland – met namen as IJsseldelta en Vechtdal heb ik helemoale niks –

thuus gewoon plat proat. Ik weet ok wel, steeds minder, mar d’r bint d’r nog zat. Zat is wat aans as genog.

A’j ’t mie vroagt denk ik wel det ’t de leste därtig joar vake zo ewes hef det heel wat luu thuus plat preuten en op ’t wärk

algemeen beschaafd en onbeschaafd Nederlands eproat hebt. In de kantoorbolwärken meer as in ’n bouw.

En det is dan veur die kantoorluu – en doar bärst ’t van want ie weet ’t meeste geld wördt met de jässe an verdiend –

’n zake van rap ummeschakelen. Deur dag en tied is det gien probleem.

De dialectsprekkers, de platproaters bint op wat echte oale luu noa allemoale tweetalig.

Mar mangs giet ’t ok mis. Dan wördt oonze moedertaal en ’t Nederlands deur mekare haald.

Of bie in mekare drèèjt, as ’n biefstuk en stamppot boerenkool op ien börd serveert.

En dan mag ie zölf uutmaken wat veur oe de moes is en wat de biefstuk is.

Ik zal oe ‘ns ’n paar veurbeelden geven. Die bint nog woar gebeurd ok.

Zelf heb ik an ’t èènde van ’n vergadering ‘ns ’n moal ezeg : We moeten opschieten, want ik moet zo vot.

Gieniene häd ’t gelukkig in de gaten. Niet det ik zoiets ärg zol vinn, mar ie mut zovölle uutleggen, zeker in ‘n Haag.

Ik hebbe d’r ok wel ‘ns iene heuren zeggen: Is het al zo laat? Dan mag ik wel eens aanmaken. Hie häd allenig mar hoast.

En niet um de kachel an te stekken. ‘n Aander hef wel ‘ns ezeg: Ik moet voortmaken, anders verlaat ik de trein nog.

Ie mut toch eerst instappen um uut te kunnen stappen.

Mooi is ok wat mien zwoager vertelden an zien dochter woarumme of hie met de fietse noar ’t wärk ging:

De wagen wilde niet pakken. As ie tegen kleine kinder zegt dat ze niet zo moeten aangaan want wij krijgen zo kunnigheid

weet zie lichte ok niet drekt wat ie bedoelt.

Wärkelik woar is det lang eleden ’n vrouwe uut Giethem tegen de schoelmeester vertelden dat heur Jäntie op de wagen zat

en toen aan het kuilen en kuilen kwam en bovendaal van de wagen was gevallen.

Doarumme kon det jong niet op schoele komm.

Net as zien oldere buurjonge want den was komen te donderen met de brommer.

’t Slimste is as ie oe echt verproat. As ie ’t zölf niet metiene in de gaten hebt en d’r proat of ärger van kump.

’t Zal oe mar oaverkomm det ’t vrientie van oew zönne vake bie oe et en det ie det jong tegenoaver zien Hollaandse moe

’n grote etter nuumt. Veur de’j ’t weet wördt zie hellig en heb ie ruzie in de tente. D’r is um minder trammelant ontstoane.

Dus denk t’r umme, je moet altijd uitkieken wat of je zegt.

 

Werkgroep ’Dalser’ dialect.     Jan Sibelt.